گزارش كرد . از اين امام پر تأثير در عقايد زيديه ، كه از عمر طولانى هم بىنصيب نبود ( 169 - 246 همزمان با حيات چهار تن از امامان شيعه ) مجموعه رسائل و كتاب‌هايى به جا مانده و توسط زيديان تلقى به قبول شده و به چاپ رسيده است . نقد و رديه‌هاى او را دربارهء ديدگاه‌هاى تشيع امامى كه در دو رساله‌اش با عنوان « الرد على الرافضة » و « الرد على الروافض من اهل الغلو » آمده است ، مىتوان به عنوان الگويى از تفكر برخى از علويان و چالش آنان با امامان شيعى مورد ملاحظه قرار داد . « 1 » وى ابتدا به نقد اين ديدگاه اماميه كه معتقد به ضرورت هميشگى وصى و حجّت هستند پرداخته و آن را گمراهى و نسبت دروغ به خدا و پيامبر و اعتقادى بدون دليل و برگرفته از كفار دانسته است . « 2 » نويسنده بعد از نقد ديدگاه شيعيان در باب نص و تعيين مصاديق مشخص امامان ، اين اعتقاد را كه امامان بايد پابه‌پاى رسول خدا در تبليغ دين و دعوت به سوى خير و هدايت حركت كنند ، مورد حمله قرار مىدهد . اوج حملات او در رساله ديگر وى با عنوان « الرد على الروافض من اهل الغلو » است . البتّه مراد او از

--> ( 1 ) . البته تذكر اين نكته شايسته است كه اين نوشتار ، در صورت صحت نسبت آن به نويسنده در روزگارى سامان يافته كه شيعيان امامى با مشكل پايين بودن سن برخى از امامان روبرو بوده و اين موضوع براى برخى از شيعيان اعتقادى نيز تبديل به يك مشكل شده بود . اين مسئله به ويژه با توجه به عدم درك عمومى از جايگاه الهى امامت و مراد واقعى از آن ، مىتوانست سوژه مناسبى براى زبان‌درازى مخالفان و رقباى فكرى شيعه نيز قرار بگيرد . مشكل ديگرى كه از عصر امام رضا عليه السّلام به بعد متوجه امامان شد و بسيارى از افراد و بنابر احتمال خود اين نويسنده نيز متوجه نبودند ، اين بود كه امامان تحت فشار دربار عباسى گاهى مجبور بودند در ركاب آنان قدم بزنند و گاهى در مراسم عمومى و جشن و سرور آنها و چه بسا با لباس‌هاى فاخر شركت كنند . اين وضع اگرچه براى آنان دشوار و غيرقابل تحمل بود اما چاره‌اى نيز جز آن تصور نمىرفت . با اين‌حال چنين حركاتى ناخواسته از طرف آن مظلومان ، كه براى همگان نيز قابل توجيه نبود تأثير خود را داشت و گاهى از جايگاه والاى امامان مىكاست . ( عطاردى ، ص 186 ) . ( 2 ) . رسى ، قاسم ، مجموع كتب و رسائل ، الامام قاسم الرسى ، ج 1 ، ص 522 ، رساله الرد على الرافضة .